Search results for "दैनिक जीवन"

आक्‍मा [ak‍ma] क्रि. चिल्‍नु sting, prick
(sem. domains: 5 - दैनिक जीवन, 5.2.2.1 - टोक्‍नु, चपाउनु.)
Comments (0)

 

आग्‍मा [ag‍ma] क्रि. 1फोड्‍नु break (sem. domains: 5 - दैनिक जीवन.) 2चर्किनु crack
पाङ्‌ छिरुवाट्‌ङिना गारो आग्‍मा ठालाङ्‌ चोगुए॥ घर पछाडिको गारो चर्किन थाल्‍यो। (sem. domains: 1.1.3.8 - खडेरी.)
3फुट्‍नु to break, to crack, to explode, to burst out, to separate, to have dissension or dispute, to be perforated
आङा ओसेन्‌ लेन्‍ना एडोक्‌ पाङ्‌ लेङ्‌डुङ्‌ना हाट्‌लेलोक्‌ हिॽवाङा आग्‍मा उटुम्‌ चोगुए॥ मैले हिजो दिनमा मात्रै घर लिपेको थिएँ अहिले देखि नै फुट्‌नु थाल्‍यो। (sem. domains: 7.8.2 - चर्किनु.)
Comments (0)

 

आङ्‌मा [aŋ‌ma] क्रि. 1उखेल्‍नु to pull up, to tear up by the roots, to uproot
चामा लालिक्‌ आङ्‌मा खेरोक्‌ युङ्‌ग्‍वा॥ धानको बिउ उखेल्‍नु त्‍यति कै छ। (sem. domains: 5 - दैनिक जीवन, 6.2.4.2 - वनस्‍पतिहरू उखेल्‍नु.)
2ढल्‍नु to fall down, to lie down, to decline
(sem. domains: 3.5.4.6 - मौखिक परम्‍परा.)
3सहनु to bear, to tolerate, to endure, to suffer, to have patience, to put up with
ना ओओङा आड्‌डिक्‌ ठेना याङ्‌छामा आङ्‌मा आङ्‌डुए॥ यो बालकले अति ठूलो दुःख सहनु सहायो। (sem. domains: 3.4.1.2.1 - आराम, 7.2.1.5.1 - चिप्‍लनु, 3.2.5.1.1 - भरोसा, 4.3.1.5 - धैर्यवान.)
4उखेलिनु to be pulled up, to be torn up by the roots, to be uprooted
चिप्‍चोबा उभुङ्‌मा आङ्‌माडोक्‌ कोन्‍नेट्‌नि आप्‍पे आङ्‌सा खाडे॥ उतिसको बोट उखेल्‍नु नै परेन आफै उखेलिएर गयो। (sem. domains: 3.5.4.6 - मौखिक परम्‍परा, 7.2.2.5.1 - झर्नु.)
Comments (0)

 

आप्‍मा [ap‍ma] क्रि. 1हान्‍नु to hit, to smite, to give a blow to, to strike, to shoot
फिट्‌काउलिङा कुप्‌येट्‌ना वा आप्‍मा लिनिना॥ गुलेलीले ओथारोमा भएको कुरालाई हान्‍नु हुँदैन। (sem. domains: 7.3.1.1 - फ्‍याँक्‍नु, 3.2.2.6 - महशुस गर्नु.)
2आउनु to come
खान्‌ पाङ्‌डाड्‌बा चोक्‍ङा आप्‍मा कोन्‌यक्‌॥ तपाई पितृ पूजा गर्न आउनु पर्छ। (sem. domains: 5 - दैनिक जीवन.)
3ल्याउनु to bring, to fetch
भिरगाउङिना साम्‍बोक्‌ बिबारेङे छोङ्‌सिङा आप्‍मा कोन्‌युक्‌॥ भिरगाउँको कोदो बिहिबार हाटमा बेच्‍न ल्‍याउनु पर्छ। (sem. domains: 7.3.3 - कतै लानु.)
Comments (0)

 

इन्‍मा [in‍ma] क्रि. 1ठेल्‍नु to push, to shove, to elbow
(sem. domains: 5 - दैनिक जीवन, 7.3.2.9 - घचेट्‌नु, ठेल्‍नु.)
2किन्‍नु to buy, to purchase
पाङ्‌ चोक्‍मा स्‍वाँरा इन्‍मा कोन्‌युक्‌॥ घर बनाउनु जग्‍गा किन्‍नु पर्छ। (sem. domains: 6.8.4.1 - किन्‍नु, 7.3.2.9 - घचेट्‌नु, ठेल्‍नु, 6.9.2 - परिश्रम.)
3धकेल्‍नु to push, to press forward, to shove
आनि नुङ्‌ना ओठेगा याप्‌मिचि इन्‍मा लिनिना॥ हामी भन्‍दा ठूला मानिसहरूलाई घचेट्‌नु/धकेल्‍नु हुँदैन। (sem. domains: 7.7.4 - थिच्‍नु.)
4घचेट्‍नु to push, to shove, to move forward by pushing
(sem. domains: 7.2.2.5.1 - झर्नु.)
Comments (0)

 

इप्‍मा [ip‍ma] क्रि. 1भरिनु be filled with
(sem. domains: 5 - दैनिक जीवन, 7.5.9.2 - भर्नु, छोप्‍नु.)
2भर्नु to fill, to make full, to satisfy
(sem. domains: 1.3.2 - पानीको गति.)
Comments (0)

 

उङ्‌मा [uŋ‌ma] क्रि. आउनु (माथिबाट) to come from up (sem. domains: 5 - दैनिक जीवन, 7.1 - चाल, भाव.)
Comments (0)

 

उमा [uma] 1क्रि. पोल्‍नु to inflame, to burn, to scorch, to singe, to burn flesh, to bake (in the fire), to roast
(sem. domains: 4.7.6.1 - रिहा गर्नु, 5 - दैनिक जीवन, 3.1.1 - व्‍यक्तित्‍व, 5.2.1.1 - खाना पकाउने विधिहरू.)
2क्रि. रक्‍सी पोल्‍नु to make wine पाइले इङा ठुक्‍माउङ्‌ इमालिङ्‌ उमा कोन्‌युक्‌॥ पहिला जाँड पकाएर रक्‍सी पोल्‍नु पर्छ। 3ना. माउ mother of a four-footed animal, animal's mother dam, mother of a bird, head of a house or family
ना फाक्‌चिलेट्‌ उमा गोलो रैछो॥ यो सुँगुरको पाठा माउ/भुनी पो रहेछ। (sem. domains: 3.2 - सोच्‍नु.)
4ना. बाछी female calf
ना पिट्‌चिलेट्‌ उमा रैछो॥ यो गाईको बाछी रहेछ। (sem. domains: 6.3.1.1 - गाईवस्तु.)
5ना. सावाँ principal
ना ओफाबाङान उमा मासाङा चोक्‍मालिनिना॥ यो पैसाको साँवा मास्‍नु हुँदैन।
Comments (0)

 

एक्मा [ekma] क्रि. 1भाँचिनु break, to shatter, to break into pieces, to split, to fold, to bend (sem. domains: 5 - दैनिक जीवन, 7.8.1 - तोड्‌नु, 8.3.1.5 - बाङ्गो, 1.1.3.1 - बतास.) 2भाँच्‍नु to break, to shatter, to break into pieces, to split, to fold, to bend
(sem. domains: 7.2.1.5.1 - चिप्‍लनु, 7.9.1 - बिगार्नु.)
Comments (0)

 

काप्‍मा [kap‍ma] क्रि. 1आउनु (तलबाट) come (from down) (sem. domains: 5 - दैनिक जीवन.) 2खेलाउनु, बोक्‍नु carry
(sem. domains: 6.1.2.2.4 - प्रयोग भएको.)
Comments (0)

 

कोङ्‌मा [koŋ‌ma] क्रि. 1पन्‍छाउनु to cause to avoid or shun
(sem. domains: 5 - दैनिक जीवन, 3.2.2.2 - जाँच गर्नु.)
2छुट्याउनु to separate, to sever, to set apart
(sem. domains: 5.2.1.2 - खाना तयार गर्नुका चरणहरू.)
3तह लगाउनु (sem. domains: 7.5 - प्रबन्ध गर्नु, आयोजन गर्नु.)
Comments (0)

 

कोप्‍मा [kop‍ma] 1क्रि. उठ्‍नु to stand up, to rise, to wake
भ्‍यानिक्‌रोक्‌ कोप्‍मा आनि येम्‌ लोङ्‌सा ओचेट्‌नु लियुक्‌॥ बिहानै उठ्‌नु हाम्रो शरीरको लागी राम्रो हुन्‍छ। (sem. domains: 8.3.5.6 - नक्‍कल, 5 - दैनिक जीवन, 7.3.4.2 - बटुल्‍नु, उठाउनु, 6.2.1.1.1 - धान उत्पादन.)
2क्रि. टिप्‍नु to pick, to pluck, to take speed, to note down, to sew with a long stitch
जोम्‌ खाम्‌मि ओठायागा आइबोचि कोप्‍मा आइबो बाकेंचाङि खाप्‍मा कोन्‌युक्‌॥ धेरै माटोमा झरेका आँपहरू टिप्‍नु आँपको बगैँचामा जानु पर्छ। (sem. domains: 5.2.1.2 - खाना तयार गर्नुका चरणहरू, 6.2.1.1.2 - गहुँ उपार्जन.)
3क्रि. घेर्नु to surround, to encircle
(sem. domains: 5.7.3 - बिँउझनु, 7.2.1.1 - हिँड्‌नु, 7.1.1 - उभिनु, 1.1.3.1 - बतास.)
4क्रि. उमार्नु cause to grow
बेङ्‌सिङि मोलजोल मिठेन्‍ङे लालिक्‌ कोप्‍मा आड्‌डिक्‌ टुक्‍ना॥ खेतमा मल नहालि बीउ उमार्नु अति गाह्रो छ। (sem. domains: 4.5.4.3 - सेवा गर्नु.)
5ना. परिक्रमा गर्नु circumambulate, orbit
(sem. domains: 1.1.3.1 - बतास.)
Comments (0)

 

कोमा [koma] 1वि. तातो hot, warm, heat, hotness,
खाम्‌ कोमा ठालाङ्‌ चोगुए॥ जमिन तातो हुन शुरु गर्यो। (sem. domains: 4.4.2 - संकट, 2.5.6.2 - ज्‍वरो, 1.1.1 - सूर्य.)
2वि. न्यानो warm
(sem. domains: 5.5.4 - बाल्‍नु, जल्नुा.)
3क्रि. रुङ्‍नु याक्‍साङि टाउँबाचि कोमा कोछुबा रेक्‍मा कोन्‌युक्‌॥ गोठमा बाँदरहरू रुङ्‌नु वा कुर्नु कुकुर बाँध्‍नु पर्छ। (sem. domains: 5 - दैनिक जीवन, 2.5.6.2 - ज्‍वरो, 8.3.4.1 - चिसो, 8.3.7.8.4 - कुहिन नदिनु, सुरक्षित राख्‍नु, 7.2.2.5.1 - झर्नु, 2.3.1.2 - पहरा दिनु (हेर्नु).) 4क्रि. तातिनु to be heated
(sem. domains: 1.1.1 - सूर्य.)
5क्रि. लड्‍नु to contend, to fall over, to fall down
ना याप्‌मि इङा टेडुङ्‌ कोमा ठालाङ्‌ चोगुए॥ यो मानिस जाँडले मातेर लड्‌नु थाल्‍यो। (sem. domains: 3.4.2.3.1 - चिढाउनु, 3.3.4.2 - अनुमति इन्‍कार गर्नु, 2.5.3 - चोट लागेको, 4.4.2.3 - दुर्घटना.)
6क्रि. कुर्नु to keep watch or guard
(sem. domains: 6.1.2.2.5 - चीजको वास्‍था गर्नु.)
Comments (0)

 

खेङ्‌मा [kʰeŋ‌ma] क्रि. 1झुन्‍ड्याउनु to hang, to suspend
(sem. domains: 5 - दैनिक जीवन, 6.7.3 - बोक्‍ने समान.)
2झुण्‍डयार राख्‍नु (sem. domains: 3.2.2.3 - मूल्‍याङ्कन गर्नु, जाँच.) 3टाँग्‍नु to hang up, to suspend
(sem. domains: 8.3.8 - सिंगारिएको, 7.3.2.4.1 - झुन्‍ड्याउनु.)
Comments (0)

 

खेप्‍मा [kʰep‍ma] क्रि. 1टाँग्‍नु to hang up, to suspend, to delay, to peel the rawhide (of a goat), to extract the outer skin
(sem. domains: 5 - दैनिक जीवन, 7.3.2.4.1 - झुन्‍ड्याउनु.)
2टाँस्‍नु to stick, to cling, to attach
(sem. domains: 3.2.2.3 - मूल्‍याङ्कन गर्नु, जाँच, 1.2.2.1 - माटो, मैला.)
3टँसाउनु
Comments (0)

 

खेमा [kʰema] क्रि. 1बाझ्‍नु to quarrel, to wrangle, to squabble, to fall out, to fight
(sem. domains: 3.5.1.3.3 - वादविवाद गर्नु, 5 - दैनिक जीवन, 3.4.2 - नकारात्‍मक मनको भावनाहरू, 3.2.2.1 - अध्‍यान.)
2झगडा गर्नु to quarrel, to fight (sem. domains: 3.1 - प्राण, आत्‍मा, 3.5.1.6.2 - झगडा.)
Comments (0)

 

खेम्‍मा [kʰem‍ma] क्रि. 1चिर्नु to split, to cut, to rip up, to cleave, to lacerate, to saw (with a saw), to operate
(sem. domains: 5 - दैनिक जीवन, 3.2.1.6 - सहज, 5.5.6 - इन्‍धन.)
2सुन्‍नु to hear, to listen to, to attend to
(sem. domains: 3.2.1.6 - सहज, 3.2.1.5 - तर्कसंगत, 7.5.1.2 - समाबेश गर्नु, 3.5.9.5 - रेकर्ड गरिएको संगित, 2.3.2 - सुन्‍नु, 3.2.2 - सिक्‍नु, 3.2.5.1 - विश्‍वास गर्नु, 3.5.1.2.3 - व्‍याख्‍या.)
Comments (0)

 

खोक्‍मा [kʰok‍ma] क्रि. 1टुक्राउनु break into pieces, shatter, mangle
(sem. domains: 5 - दैनिक जीवन, 5.5.6 - इन्‍धन.)
2गँगरिनु to become numb with cold फोम्‍ङा आमुक्‌ आड्‌डिक्‌ टुक्‍लोक्‌ खोक्‍मा खोक्‍टुएसोए॥ असिनाले गर्दा मेरो हात अति साह्रै कठयाङ्‌ग्रिनु सम्‍म‍ कठयाङ्‌ग्रिएको छ। 3काट्‍नु to cut, to sever into two, to cross out (letters, etc.), to book or buy tickets, to write a cheque
(sem. domains: 5.4.7 - औँलाका नङ्‌हरूको लागि रेखदेख.)
4तार्नु take one across
टाङ्‌बा होङ्‌ खोक्‍मा लोङ्‌सा चुवाखोङ्‌डाङ्‌लाम्‍मा खाप्‍मा कोन्‌युक्‌॥ तमोर खोल तार्नुको लागी नाउमा जानु पर्छ। (sem. domains: 7.2.3.5 - अतित वित्‍नु.)
Comments (0)

 

खोप्‍मा [kʰop‍ma] क्रि. 1छुनु to touch
(sem. domains: 4.4.2 - संकट, 4.7.6.1 - रिहा गर्नु, 5 - दैनिक जीवन, 2.3.5 - छुवाइको अनुभव, 8.5.4.2 - क्षेत्र ओगट्‌नु.)
2चलाउनु to cause to move or stir, to set in motion, to despatch
(sem. domains: 5.2.1.2 - खाना तयार गर्नुका चरणहरू, 7.3.3.4 - टाढा खेद्‌नु, 7.3.4.1 - छुनु.)
3भ्याउनु वा अँठयाउनु ठेठेगा सिङ्‌ उभुङ्‌माचि खोप्‍मा हिनिना॥ ठूलठूलो रूखहरू हातले अँठयाउनु सकिँदैन। (sem. domains: 3.2.1.2 - कल्‍पना गर्नु.) 4छुनु to touch
(sem. domains: 2.3.5 - छुवाइको अनुभव.)
Comments (0)

 

खोमा [kʰoma] क्रि. भुट्‍नु fry parch, cook by parching
(sem. domains: 5 - दैनिक जीवन, 5.5.4 - बाल्‍नु, जल्नुा, 5.2.1.1 - खाना पकाउने विधिहरू.)
Comments (0)

 

ङेमा [ŋema] क्रि. 1गन्‍नु to count, to reckon, to calculate
(sem. domains: 5 - दैनिक जीवन.)
2गणना गर्नु (sem. domains: 8.1.2 - गणना.)
Comments (0)

 

चामा [tsama] 1ना. धान rice-plant, paddy, unhusked rice
बेसिङि चामा लेप्‍मा बेला लिसे॥ खेतमा धान रोप्‍ने समय भयो। (sem. domains: 5.2.3.1.1 - बियाँबाट खाना, 6.2.1.1 - अन्‍न उब्‍जाउनु, 1 - ब्रह्माण्ड, सिर्जना, 6.2.6.2 - अन्‍न घट्ट.)
2ना. भात rice, boiled or cooked rice, meal, food
कान्‌छि झान्‍झा चामा ठुक्‍ङा पाङ्‌ङि खाडा॥ कान्‍छी बहिनी भात पकाउन घरमा जाऊ। (sem. domains: 5.2 - खाना, 2.6.1.2 - विहे.)
3क्रि. खानु to eat
(sem. domains: 5.2.2 - खानु, 5 - दैनिक जीवन, 3.5.6.3 - अनुहारको अभिव्‍यक्ति.)
4क्रि. भात खानु हामो युसा चामा चाङा होटेलङि खाडि ए॥ भरे बेलुकी भात खानु होटेलमा जाऊ है। (sem. domains: 5.2.2.2 - भोजन, 5.2.2.3 - भोज.)
Comments (0)

 

चेक्‍मा [tsek‍ma] क्रि. बोल्‍नु to speak, to utter, to give tongue, to talk, to converse, to tell, to say
(sem. domains: 5 - दैनिक जीवन, 3.5.6.3 - अनुहारको अभिव्‍यक्ति, 7.2.1.1 - हिँड्‌नु, 1.4 - सजीव वस्‍तुहरू, 3.5.1 - भन्‍नु, 3.5.1.2.3 - व्‍याख्‍या, 2.1.1.4 - मुख, 4.1.6.1 - अमैत्रिक, 3 - भाषा र सोचाइ.)
Comments (0)

 

चेङ्‌मा [tseŋ‌ma] क्रि. 1केलाउनु to remove impurities or dirts (as from grains, pulse, etc.), to sift, to cull
(sem. domains: 5 - दैनिक जीवन.)
2चाल्‍नु (sem. domains: 1.1.2.1 - हावा चल्‍नु.)
Comments (0)

 

चेप्‍मा [tsep‍ma] क्रि. 1काट्‍नु to cut
(sem. domains: 5 - दैनिक जीवन, 2.5.7 - रोग उपचार, 7.8.3 - काट्‌नु, 3.5.7.4 - प्रकाशित गर्नु, 3.2.5.1.1 - भरोसा, 2.5.3 - चोट लागेको, 7.7.1 - हिर्काउनु, प्रहार गर्नु.)
2खुवाउनु to feed
(sem. domains: 5.2.2 - खानु, 6.3.2 - खेतमा हेरबिचार गर्नु.)
Comments (0)